Türk Silahlı Kuvvetleri’nin insansız sistem kabiliyetlerini artıran yeni bir adım atıldı. HAVELSAN tarafından geliştirilen dikey kalkış ve iniş yetenekli BAHA isimli insansız hava aracı (İHA), Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından tedarik edilen sistemlerin kontrol ve kabul sürecini tamamladı. Milli Savunma Bakanlığı, BAHA’nın resmi olarak envantere alındığını 25 Nisan 2025 tarihinde yaptığı açıklamayla duyurdu.
2024 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine birinci sefer dahil edilen BAHA, HAVELSAN’ın 2021 yılında ortaya koyduğu “Dijital Birlikler” konsepti kapsamında geliştirilen ikinci sistem olarak öne çıkıyor. Bu konseptin birinci ögesi olan insansız kara aracı BARKAN’ın akabinde BAHA’nın da envantere girmesiyle Türk Kara Kuvvetleri’nin dijitalleşme sürecinde yeni bir kademeye geçildi.
BAHA, yalnızca yurt içinde değil, milletlerarası alanda da kullanım imkânı buldu. 2023 ve 2024 yıllarında Afrika, Orta Asya ve Orta Doğu’da çeşitli ülkelere ihracatı gerçekleştirilen sistem, bu bölgelerde etkin olarak kullanılmaya başlandı.
BAHA ayrıyeten, AFAD uyumunda düzenlenen bir zelzele ve afet tatbikatında enkaz keşfi ve gözetleme vazifelerinde de kullanıldı. Böylelikle sistemin yalnızca askeri değil, sivil kriz idaresi senaryolarında da vazife yapabileceği alanda test edilmiş oldu.
BAHA, bilhassa kısa müddetli keşif, gözetleme ve istihbarat faaliyetlerine uygun olarak geliştirildi. Dört metre kanat açıklığına sahip olan sistemin toplam kalkış yükü 28 kilogram. İki kilogramlık yararlı yük taşıyabiliyor.
Elektrik motoruyla çalışan BAHA, saatte 80 kilometre seyir suratına ve 2 saate kadar havada kalış müddetine sahip. Azami irtifası 10.000 feet olan sistem, operasyonel olarak 8.000 feet yüksekliğe kadar misyon yapabiliyor. 50 kilometre menzile sahip olan bilgi bağı sayesinde, uzaktan komutayla geniş bir alanda keşif yapılabiliyor.
Sistem, -10 ile +50 santigrat derece ortasında çalışabiliyor. 25 knot rüzgâr suratına kadar güçlü olan yapı, güçlü iklim ve arazi şartlarında misyon yapabiliyor. BAHA’nın dikey kalkış ve iniş yeteneği sayesinde rastgele bir piste muhtaçlık duymadan konuşlandırılabilmesi, kara birlikleriyle taşınabilir misyonlarda süratli entegre olmasına imkan tanıyor.
Teknik altyapısıyla öne çıkan BAHA, tek bir misyonda gündüz-gece keşif ve gözetleme, elektronik karıştırma altında operasyon, amaç koordinat tespiti üzere fonksiyonları yerine getirebiliyor. Ayrıyeten misyon sırasında ilişki kesilse dahi, sistemin otonom biçimde üsse dönüş yaparak iniş gerçekleştirmesi mümkün. Misyon sensörleri muhtaçlığa nazaran değiştirilebiliyor ve öteki insansız sistemlerle ortak misyon yapabilme kabiliyetine sahip.
BAHA’nın operasyon, bakım ve sevkiyatı sadece iki işçi tarafından gerçekleştirilebiliyor. Bu da sistemin pratik kullanım avantajlarından biri olarak öne çıkıyor. HAVELSAN tarafından geliştirilen mühendislik altyapısıyla üretilen BAHA, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin çağdaş harp alanındaki gereksinimlerine karşılık vermek üzere alana indi.
BAHA İHA özellikleri:
- Genel Misyon Kabiliyetleri
- Operasyonel irtifa: 15 bin feet
- Görev müddeti: 6 saat havada kalabilme (elektrik motoru ile 2 saate kadar)
- En yüksek menzil: 80 km
- Faydalı yük taşıma kapasitesi: 5 kg
- Takip, tespit, alan müdafaa ve istihbarat
- Elektronik harp ve kıyı ile hudut güvenliği
- Enerji nakil ve petrol-gaz sınırları denetimi
- Kaçakçılık ve terörle mücadele
- Asayiş ve narkotik bitki tespiti
- Yerleşim termal ölçümü/ orman yangın yönetimi
- Afet sonrası değerlendirme
- Sintine ve etraf kirliliği tespiti
- Tarımsal uygulamalar – Haritacılık
- Otonom Misyon Kabiliyeti
- Pistten bağımsız, dikey iniş kalkış
- Gece ve gündüz, keşif, gözetleme ve istihbarat
- Atış tanzimi
- Tek Yer Denetim İstasyonundan ekip ve sürü İHA’ların yönetimi
- Bulutaltı misyon yeteneği
- Otonom Uçuş Sistemi
- Özgün otopilot sistemi
- Link kopması durumunda meskene dönüş ve otomatik iniş
- 5 Kg’a kadar yararlı yük taşıma
- Özgün Yer Denetim İstasyonu sistemi
